Het NIOD: van Rijksbureau voor Oorlogsdocumentatie naar Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
Het instituut is op 8 mei 1945 opgericht om met onafhankelijk onderzoek de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in Nederland en Nederlands-Indië in kaart te brengen. Dit is nog altijd een van de doelen van het NIOD, maar in vergelijking met de begindagen heeft het instituut zijn werkveld aanzienlijk verbreed.
Thema’s als daderschap, herinneringen en trauma, transitional justice, rechtsherstel, regimewisselingen en gedrag en ervaringen komen in meerdere onderzoeken terug en tonen de ambitie van het NIOD: op comparatieve en multidisciplinaire wijze onderzoek doen naar oorzaken, verloop, karakter en nasleep van uiteenlopende vormen van massaal geweld in de 20ste en 21ste eeuw.
Het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies profileert zich als een nationaal en internationaal kennis- en expertisecentrum, dat met onafhankelijk en sterk maatschappelijk georiënteerd onderzoek en een actief collectiebeleid, verbindingen wil leggen, zowel in de tijd als geografisch, en laat zien dat het oorlogsgeweld niet ophield in mei 1945 of bij de grenzen van de natie.
Sinds 1 januari 1999 is het instituut onderdeel van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.